آموزش کوک کردن سنتور

سنتور از سازهایی است که کوک کردن آن نسبت به سایر سازها سخت تر و زمان بر تر است و از دغدغه های هنرجویان و نوازندگان سنتور است. زیاد بودن سیم های سنتور نیاز به صرف زمان و دقت برای کوک کردن دارند. زمانی که نوازنده اصول کوک کردن را بداند با سرعت بیشتری می تواند ساز را کوک کند. برای نواختن در دستگاه های مختلف نیز باید کوک سنتور را تغییر داد بنابرین اهمیت و نیاز به کوک کردن در سنتور بیشتر است. در این مطلب کوک های سنتور را معرفی می کنیم و روش اصولی کوک کردن سنتور و تنظیم خرک را به صورت کامل آموزش می دهیم.

معرفی کوک سنتور


سیم های سنتور از یک طرف به بخش سیم گیر و از یک طرف به گوشی ها بسته می شود که در دو طرف ساز قرار گرفته اند. سیم ها از روی خرک عبور می کنند و جای آنها بر روی سنتور مشخص می شود. روی هر خرک 4 سیم قرار می گیرد و کوک این چهار سیم دقیقا یکی است. برای معرفی کوک سنتور از خرک ها استفاده می شود و هر خرک را با یک نت نام گذاری می کنند و کوک هر کدام از خرک ها در دستگاه های مختلف می تواند تغییر کند. قبل از تغییر کوک سیم ها، باید جایگاه هر خرک درست باشد تا سیم روی نت صحیح خود کوک شود. پرکاربرترین کوک سنتور کوک شور سل می باشد که هنرجویان مبتدی با این کوک شروع به نوازندگی می کنند.
برای آشنایی بیشتر با ساز سنتور به مقاله اجزای سنتور مراجعه کنید.

کوک سنتور در دستگاه های مختلف


برای نوازندگی در دستگاه های مختلف باید کوک ساز را مطابق با آن دستگاه تنظیم کرد کوک شور به عنوان کوک دستگاه مادر شناخته می شود و با این کوک می توان آوازهای ابوعطا، دشتی، بیات ترک و افشاری را نیز نواخت. در ادامه به معرفی کوک های رایج برای نوازندگی در دستگاه های مختف سنتور می پردازیم. در معرفی کوک نام نت هر خرک را معرفی می کنیم که این نت در سیم های زرد و سفید و پشت خرک ممکن است متفاوت باشند و شمارش خرک ها از پایین به بالا است.

برای مشاهده دوره آموزش سنتور کالج موزیک به صفحه آموزش سنتور مراجعه کنید.

کوک دستگاه شور


خرک اول: نت می کرن در سیم های زرد و سفید و پشت خرک
خرک دوم: نت فا برای تمام سیم ها
خرک سوم: نت سل برای تمام سیم ها
خرک چهارم: نت لا کرن برای سیم های زرد و سفید و لا بمل سیم پشت خرک
خرک پنجم:سی بمل برای تمام سیم ها
خرک ششم: نت دو برای همه سیم ها
خرک هفتم: نت ر بکار برای سیم های سفید و پشت خرک و سیم زرد ر کرن
خرک هشتم: نت می بمل برای همه سیم ها
خرک نهم: نت فا برای همه سیم ها

مراحل کوک کردن سنتور


در این قسمت به صورت گام به گام کوک کردن سنتور را آموزش می دهیم تا همه هنرجویان بتوانند به راحتی ساز خود را کوک کنند. برای کوک کردن سنتور نیاز به یه یک تیونر دارید که می تواند دستگاه تیونر و یا اپلیکیشن تیونر بر روی موبایل باشد. یک آچار کوک نیز برای چرخاندن و کوک کردن گوشی نیاز است که در هنگام خرید سنتور آن را تهیه می کنید. برای راهنمایی بیشتر در زمینه خرید سنتور به صفحه راهنمای خرید سنتور مراجعه کنید.

نحوه استفاده از آچار کوک و تیونر


تیونر یک دستگاه است که در فرکانس های مختلف نت سیم های ساز را نشان می دهد. می توانید از دستگاه تیونر و یا اپلیکیشن موبایل آن استفاده کنید. پس از روشن کردن تیونر فرکانس دستگاه را باید مشخص کنید. فرکانس استاندارد برای کوک کردن 440 هرتز است که دستگاه به صورت پیش فرض روی همین فرکانس قرار دارد. برخی از نوازندگان نیز از فرکانس های بالاتر و یا پایین تر برای کوک کردن استفاده می کنند.
آچار کوک یک وسیله قلزی برای کوک کردن سنتور است که در یک بخش آچار یک سوراخ برای قرار گرفتن گوشی های سنتور وجود دارد. آچار کوک باید روی گوشی سنتور تنظیم شود به طوری که گوشی در آن قرار گیرد و بتوان گوشی را با استفاده از آچار چرخاند.


شروع کوک کردن ساز در خرک اول

  • تیونر را روشن کرده و نزدیک ساز قرار دهید.
  • آچار کوک را در گوشی مربوط به سیم های سفید خرک اول قرار دهید که در یک ردیف قرار گرفته اند. از پایین ترین گوشی شرع کنید.
  • با ته مضراب به سیمی که اچار کوک روی گوشی آن قرار گرفته ضربه بزنید تا صدا سیم توسط تیونر شنیده شود.
  • به علامت روی تیونر توجه کنید اگر نت های پایین تر از می( مانند نت های ر و دو) بود باید گوشی را در جهت سفت شدن سیم سیم به آرامی بچرخانید تا روی نت می کرن تنظیم شود. و اگر نت های بالاتر از می کرن مانند فا و سل بود باید گوشی را در جهت شل شدن سیم بچرخانید.
  • علامت نت می در تیونر حرف E است. اما نت های کرن در تیونر ها نمایش داده نمی شوند و برای تنظیم نت می کرن باید سیم را روی نت می بمل تنظیم کرده و کمی سیم را سفت کنید تا روی 50+ می بمل (Eb) قرار گیرد که همان نت می کرن است.
  • هر چهار سیم سفید خرک اول که در یک ردیف قرار دارند را به ترتیب روی نت می کرن کوک کنید.
  • سیم های زرد خرک اول را نیز مانند سیم سفید روی نت می کرن کوک کنید با این تفاوت که یک اکتاو بم تر کوک می شود. برای مشخص شدن شد اکتاو یک عدد در کنار نت قرا میگیرد که برای سیم سفید عدد 4 و در سیم زرد عدد 3 است که نشان دهنده یک اکتاو بم تر بودن است.

کوک کردن سیم های پشت خرک


سیم های پشت خرک که سیم های سفید هستند با تنظیم خرک کوک می شوند. خرک را به آرامی در جهت افقی حرکت دهید تا نت آن ها تنظیم شود. این کار را بسیار آرام انجام بدهید چون با تغییرات جزئی کوک سیم پشت خرک تغییر می کند.
معمولا خرک هایی که نت سیم پشت خرک آن ها با سیم سفید متفاوت باشد نیاز به جابه جایی دارند به عنوان مثال در کوک شور خرک چهارم را کمی به سمت راست بکشید.
با یکبار تنظیم خرک دیگر نیازی به تنظیم مجدد ندارید مگر اینکه بخواهید در دستگاه های دیگر ساز خود را کوک کنید.

برای سایر خرک ها و سیم ها نیز طبق همین مراحل عمل کنید و ساز را در دستگاه مود نظر خود کوک کنید.

نکات مهم هنگام کوک کردن سنتور

  • آچار کوک را به آرامی بچرخانید تا سیم های سنتور زیاد سفت نشوند چون ممکن است سیم ها پاره شوند.
  • در هنگام کوک کردن دست و صورت خود را نزدیک سیم قرار ندهید تا اگر سیم پاره شد به شما آسیب نزند.
  • در صورت کهنه بودن سیم ها قبل از کوک کردن سیم های ساز خود را تعویض کنید.
  • از قرار دادن ساز در محیط سرد یا گرم خودداری کنید چون باعث خارج شدن ساز از کوک می شود.
برچسب ها : کوک کردن ساز ,
مقاله های مرتبط
نظرات